NGỌC AN
Nhà báo Phan Thế Hải và Lại Vĩnh Mùi chuyển cho tôi cuốn sách chân dung và đối thoại Không có ai tẻ nhạt ở trên đời- NXB Hội nhà văn, 2010 của Lê Thọ Bình. Các nhà báo ít khi có chân dung của chính mình nhưng lại rất nhạy cảm và hay cày xới trên địa hạt nhân vật này. Tôi đọc liền một mạch suốt một ngày 36 chân dung và đối thoại trong cuốn sách hơn 300 trang của anh. Bao nhiêu sống động. Bao nhiêu ngậm ngùi…
Đó là nhà thơ Tố Hữu Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ cho tới Trái tim tự xát muối cô đơn. Chuyên gia Lê Xuân Thiết trắng tay và cay đắng vì mải mê chủ trương khoán hộ, đi ngược chủ trương hợp tác hóa. Vua lốp Nguyễn Văn Chẩn ba lần vào tù chỉ vì tư nhân sao lại can tội giàu to chân chính? Nữ sĩ Ngân Giang bị ra khỏi biên chế từ năm 41 tuổi và 10 năm quét lá Ngơ ngác phương trời con én lạc. Bộ trưởng Lê Huy Ngọ vướng trên vướng dưới trong lụt bão tứ bề. Bộ trưởng Năng lượng Vũ Ngọc Hải vào tù vì đường dây 500 kv, vẫn rất nhiều lãnh đạo vào thăm, khi ra tù vẫn nhất quyết không viết bản tường trình đã nhận rõ tội lỗi. Nhà báo Xuân Ba hai lần bị khởi tố mà vẫn bị ma lực cuốn vào những nơi nhạy cảm. Nhà báo Trần Đình Bá chiến đấu, phanh phui cả những vụ án lớn như vụ Năm Cam, mà chỉ với thế lực dường như sau lưng là… nhân dân. Giáo sư Tiến sĩ Hồ Ngọc Đại cả đời dạy thực nghiệm và muốn làm cho nền giáo dục mất thiêng. Phó chủ tịch Quốc hội Mai Thúc Lân muốn thay đơn xin của dân bằng giấy yêu cầu nhưng đành ngậm ngùi trước nền hành chính hành dân là chính. Ông ủy viên thường vụ thường trực Bộ Chính trị Phạm Thế Duyệt xác nhận tình trạng dưới không nghe trên nói vì Thượng bất chính hạ tắc loạn như lời cổ nhân,v.v…
Như một thầy bói văn, tôi lặng lẽ phác họa chân dung thứ 37 của chính tác giả. Ngồn ngộn thông tin, chan chứa tâm tình, thấm thía phản biện và thầm kín chất thơ… là dòng mạch chính của những trang viết Lê Thọ Bình. Nếu không quá mải mê với nghiệp làm báo như một nhà báo có tiếng, thăng trầm phiêu bạt với nhiều loại cơ chế báo chí, giờ này có lẽ anh đã là một nhà văn đáng kể. Âu đó cũng là duyên nghiệp, là những chặng hành trình của một đời người. Mất nhiều. Được nhiều. Nhưng lãng phí thời gian, tâm sức với những vớ vẩn của cơ chế chắc cũng không ít. Năng động, tính chiến đấu cao và còn đó những nỗi niềm day dứt. Phảng phất những nỗi buồn, đa cảm, khôn nguôi… Tên thật là Lê Đức Sảo, anh còn phải có thêm bút danh Lê Thọ Bình, hữu ý vô tình mà chàng trai Bính Thân này đã và đang có một hành trình sắc sảo, quân bình chăng?...
N.A.
Sảo thật tự hào vì biết nhiều Sảo thật hãnh diện vì biết nhiều; Sảo thật sắc sảo vì nhờ biết nhiều và Sảo cũng khốn khổ vì biết nhiều.