Ngày 26 tháng 1 năm 2008
Kính thưa quý bà,
Kính thưa quý ông,
Tôi là Nguyễn Huy Thiệp, một nhà văn đến từ Việt Nam. Tôi rất hạnh phúc khi có mặt ở đây để nhận giải thưởng “Nonino Risit D’Âur Prize 2008”. Đây thật sự là một vinh dự to lớn với tôi. Tôi không phải là người giỏi tưởng tượng, vì thế - không nói ngoa khi cho rằng giải thưởng này ngoài sức tưởng tượng của tôi.
Kính thưa quý vị,
Tôi sinh ra, lớn lên, sống và viết văn ở một nước nông nghiệp nghèo. Khi tôi sinh ra (năm 1950) dân số nước tôi khi ấy có chừng 30 triệu người và có đến 90% họ bị mù chữ. Hiện nay tình hình khác trước rất nhiều: dân số nước tôi hiện có chừng hơn 80 triệu và số người mù chữ có lẽ chỉ có khoảng 15%. Ở Việt Nam, văn học (giống như mọi lĩnh vực khác ở trong đời sống kinh tế, xã hội) đang phát triển với tốc độ phi thường. Trước kia, truyền thống văn học ở nước tôi rất gần với “đạo” (một khái niệm có thể hiểu tương tự như tôn giáo). Ở thế hệ mẹ tôi, các bà già nông dân khi ra đường trông thấy những mảnh giấy có viết chữ thì họ thường cẩn thận nhặt lên, vuốt phẳng phiu và thận trọng cất nó vào những cái bồ vẫn dùng để đựng thóc gạo như một vật bí hiểm thiêng liêng. Ở thế hệ anh tôi, có thi sĩ đã từng viết ra câu thơ cảm động “nhà ta quý sách hơn vàng”. Nhà văn là những người luôn được coi như người khác thường, được quý trọng bởi những điều họ viết ra ắt hẳn có ánh sáng, ắt hẳn có cái gì như một sự khai hoá nhân sinh nào đó cho mọi người.
Nhà văn Đỗ Ngọc Yên sinh năm 1950, quê Thanh Hóa. Đã xuất bản: “Văn chương - những cuộc truy tìm” (Tiểu luận - phê bình văn học, NXB QĐND, 2006); “Nghe - nhìn - đọc - viết… suy ngẫm” (Tiểu luận - phê bình văn học, NXB VHTT, 2007); “Hệ lụy văn chương” (Tiểu luận - phê bình văn học, NXB VHTT, 2008). Đỗ Ngọc Yên cho rằng, văn chương của mình hơi “gấu”, không chấp nhận sự nửa chừng. “Trong thơ tôi bớt “gấu” hơn, nhưng trong tiểu thuyết và phê bình tôi luôn quyết liệt”, ông nói. Chính vì luôn quyết liệt trong phê bình, có khi ông bị bạn giận, không hỏi han trong thời gian dài. Theo ông, một người cầm bút có học hành, đào tạo, “không được phép mượn danh người làm phê bình để ngòi bút đi chệch hướng”.
PHƯƠNG GIANG

Đằng sau những con chữ, những câu chuyện bé tẹo teo là lớp ngữ nghĩa thăm thẳm. Tưởng như những thứ lụn vụn ấy chẳng hề liên quan mà lại rất xâu chuỗi, cho người ta cái nhìn đa diện về một thời, một bức tranh xã hội, một mâu thuẫn ngấm ngầm, một dòng chảy cuộc sống và vô vàn cuộc đời muôn màu sắc.